COP31 zirvesinin onuncu gününe finansman açığı tartışmaları damga vurdu. Çeşitli panel ve sunumlarda kadınlardan, gelişmekte olan ülke ve dağlık bölgelerde yaşayan topluluklara, iklim değişikliğinden en çok etkilenen grupların finansman ihtiyaçlarının çok küçük bir oranının karşılandığına vurgu yapıldı. Günün “İnsani ve Sosyal Kalkınma” teması kapsamında ele alınan konular arasında turizm, kültürel miras, istihdam ve geçim kaynakları, geleneksel ve yerel bilgi, kırılgan gruplar ve kadınların güçlenmesi öne çıktı. Günün öne çıkan bir başka konusu da elektrifikasyonun iklim kriziyle mücadelede tek başına yeterli olmadığı ve başka temiz enerji girişimleriyle desteklenmediği takdirde küresel ısınmayı artırıp, krizi ağırlaştırabileceğiydi.

COP31’de Genel Gündem

Kurum: “Gelişmekte Olan Ülkelerin Finansmana ve Teknolojiye Erişimlerinin Kolaylaştırılması Büyük Önem Taşıyor” “2030 Öncesi Hedeflerin Yükseltilmesine İlişkin Üst Düzey Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı”na COP31 Başkanı ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell, Almanya Federal Cumhuriyeti Çevre, İklim Eylemi, Doğa Koruma ve Nükleer Güvenlik Bakanı Carsten Schneider, Hindistan Cumhuriyeti Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Bakanı Bhupender Yadav katıldılar.

Emisyon azaltımını hızlandırırken kalkınma önceliklerinin, enerji güvenliğinin, istihdamın ve adil geçiş ihtiyacının aynı çerçevede ele alınması gerektiğine vurgu yapan Kurum, özellikle de gelişmekte olan ülkelerin finansmana ve teknolojiye erişimlerinin kolaylaştırılması ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi büyük önem taşıyor dedi. Bakan Kurum, COP27’de hayata geçirilen Azaltım Çalışma Programı’nın oluşturduğu platform hakkında ise şu ifadeleri kullandı: “Program, ülkelerin birbirlerinin tecrübelerinden yararlandığı, uygulamadaki engelleri birlikte değerlendirdiği ve çözüm önerilerini yatırım imkanlarıyla buluşturduğu önemli bir platform oluşturdu. Önceki COP başkanlıklarının ve bütün tarafların katkılarıyla ortaya çıkan bu birikimi şimdi daha ileriye taşıma sorumluluğumuz var. Bu yıl program açısından önemli bir karar aşamasındayız. İlk hafta boyunca yürütülen teknik çalışmalar ve görüş alışverişleri, bugün yapacağımız siyasi değerlendirmeler için güçlü bir zemin oluşturdu.”

İklim Krizinde Kadınlar İçin Riskler Artıyor, Finansman Yetersiz Kalıyor… Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile UNFPA işbirliğinde düzenlenen “İklim Değişikliği ve Aşırı Sıcaklıkların Etkilerine Karşı Kadınların Dayanıklılığının Güçlendirilmesi" başlıklı oturumda, iklim krizinin kadınların sağlığı, güvenliği ve ekonomik yaşamı üzerindeki etkileri ile dayanıklılığı artırmaya yönelik politikalar ele alındı. UNFPA Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Klaus Beck, iklim kaynaklı afetler nedeniyle yerinden edilenlerin yüzde 80'e varan bölümünü kadınlar ve kız çocuklarının oluşturduğunu belirterek aşırı sıcaklıkların anne ve yenidoğan sağlığı üzerindeki risklerine dikkat çekti. Paylaştığı araştırma bulgularına göre doğumdan önceki haftada sıcaklıktaki yüzde 1'lik artış, ölü doğum riskinde yaklaşık yüzde 6'lık göreli artışla ilişkilendiriliyor. Ayrıca UNFPA'nın 118 ülkenin ulusal iklim taahhüdünü (NDC) kapsayan incelemesinde, üreme sağlığı ve kadınlara yönelik şiddetin iklim planlarına dâhil edilme oranının 2023'te yüzde 32'den yüzde 52'ye yükseldiği, ancak bu planların yalnızca yaklaşık üçte birinin üreme sağlığına yönelik finansmanla desteklenen uygulanabilir taahhütler içerdiği belirtildi. Küresel iklim uyum finansmanının yalnızca yüzde 2,3'ünün kadınların ve kız çocuklarının ihtiyaçlarına duyarlı olduğunu vurgulayan Beck, demografik verilerin iklim risk haritalarıyla birleştirilmesi, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve afet dönemlerinde sağlık ile koruma hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi çağrısında bulundu.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı Sevim Sayım Madak, Türkiye'nin Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nda çevre ve iklim değişikliğinin ilk kez temel politika alanlarından biri olarak ele alındığını belirtti. Kadınların iklim değişikliğinden etkilenme biçimlerini ve uyum kapasitelerini inceleyen araştırmanın yıl sonuna kadar tamamlanacağını açıklayan Madak, elde edilecek bulguların somut politika önerilerine dönüştürüleceğini ifade etti. Kadına yönelik şiddetle mücadelede hazırlanan beşinci ulusal eylem planında afet ve acil durumların yatay bir politika alanı olarak ele alındığını belirten Madak, özellikle afet dönemlerinde şiddet bildirim kanallarının, yönlendirme mekanizmalarının ve sosyal hizmetlerin işlerliğinin korunması gerektiğini vurguladı.

Oturumda, kadınların iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak için toplumsal cinsiyete duyarlı finansmanın genişletilmesi, sağlık ve koruma hizmetlerinin iklim krizlerine hazırlanması, veri temelli risk değerlendirmelerinin yaygınlaştırılması ve kadınların karar alma süreçlerine etkin katılımının sağlanması gerektiği öne çıktı. 

Climate Analytics'ten COP31 Uyarısı: Elektrifikasyon Temiz Enerjiyle Desteklenmezse Küresel Isınma Artabilir… COP31'de gündeme gelen, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma hedefi, temiz enerjiyle desteklenmediği takdirde iklim krizini ağırlaştırabilir. Climate Analytics'in yeni analizine göre artan elektrik talebinin mevcut üretim kaynaklarıyla karşılanması, yenilenebilir enerjiye dayalı bir senaryoya kıyasla 2050'ye kadar yaklaşık 300 milyar ton ilave karbondioksit emisyonuna ve küresel sıcaklıkta en az 0,1 derecelik ek artışa yol açabilir. Climate Analytics İletişim Başkanı Richard Black'in moderatörlüğünde düzenlenen “Climate Analytics: Sıcaklık Aşımını Sınırlamak, 1,5 Dereceyi Savunmak” başlıklı basın toplantısında, elektrifikasyon hedefinin açıkça temiz enerji koşuluna bağlanması çağrısında bulunuldu.

Politika analisti Olivia Waterston sıcaklık artışının 1,5 dereceyi mümkün olan en kısa sürede yeniden aşmaması için fosil yakıt tüketiminin hızla azaltılması gerektiğini vurguladı. Modellemelerine göre bu hedefle uyumlu senaryolarda 2035'e kadar kömür kullanımının yüzde 72, doğalgazın yüzde 51 ve petrolün yüzde 28 azalması gerekiyor. Climate Analytics CEO'su Bill Hare, mevcut politikaların dünyayı yüzyıl sonunda yaklaşık 2,7 derecelik ısınmaya götürdüğünü belirterek COP31 müzakerelerinde daha güçlü kararlar alınması gerektiğini söyledi. Şu anda ihtiyaç duyulan şeyin daha fazla bilimsel araştırma değil, siyasi cesaret olduğunu söyleyen Hare, 1,5 derece hedefinin aşılmasının ardından yeniden bu seviyenin altına indirilmesi için aşımın büyüklüğünün ve süresinin sınırlandırılmasını istedi.

Climate Analytics Kıdemli İklim Bilimci Dr. Fahad Saeed ise sıcaklıktaki her 0,1 derecelik artışın özellikle kırılgan topluluklar için ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Toplantıda iklim değişikliğine uyum finansmanının artırılmasına ilişkin müzakerelerde ilerleme sağlanamaması da eleştirildi. Hare, sıcaklık yükseldikçe uyum önlemlerinin daha maliyetli ve daha az etkili hale geldiğini, bunun da gelişmekte olan ülkelerin finansman ihtiyacını artırdığınıifade etti.

COP31’de İklim Eyleminin Başarısı İçin Yerel Uygulama, Sosyal Kalkınma ve Finansman Vurgusu… "Herkes İçin Sonuç Üreten İklim Eylemi: İnsani ve Sosyal Kalkınma ile Dayanıklılığın Güçlendirilmesi" başlıklı oturumda, iklim politikalarının yalnızca emisyon azaltım hedefleriyle değil, toplumların yaşam kalitesine, sağlığına ve ekonomik dayanıklılığına sağladığı katkılarla değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. COP31 Başkanlığı adına konuşan Merve Gürer, iklim eyleminde taahhütlerden uygulamaya geçilmesinin önemine dikkat çekerek sağlık, eğitim, beceri gelişimi, gıda güvenliği ve yerel toplulukların ihtiyaçlarının iklim politikalarının merkezinde yer alması gerektiğini belirtti.

UNFCCC Katılım Ekibi Lideri Daniela Magalhães, Küresel İklim Eylemi Gündemi'nin bu alandaki 14 çözüm hızlandırma planından 11'inde ilerleme bildirildiğini aktardı. Magalhães, küresel ölçekte temiz enerji istihdamının 2023'te 16,2 milyondan 2024'te 16,6 milyona yükseldiğini, ulusal uyum planlarının sayısının ise 59'dan 81'e çıktığını belirterek uygulama açığının kapatılması gerektiğini vurguladı. İklim Şampiyonları Ekibi Dayanıklılık ve İnsani Kalkınma Direktörü Marta Toledo'nun moderatörlüğündeki panelde, UNESCO Kültürel Miras İyi Niyet Elçisi ve İklim Mirası Ağı Özel Temsilcisi Ürdün Prensesi Dana Firas, kültürel mirasın ve geleneksel bilginin iklim uyum politikalarına dâhil edilmesinin önemine dikkat çekti. Ürdün'ün Petra bölgesinde yürütülen çalışmaları örnek gösteren Firas, yaklaşık 2 bin yıllık Nebati su toplama ve depolama sistemlerinin günümüzde su kıtlığıyla mücadeleye ışık tuttuğunu, yerel bitki örtüsünün yeniden kazandırılması, su rezervuarlarının oluşturulması ve kadınların yerel bitki yetiştiriciliği konusunda eğitilmesi gibi uygulamaların hem çevresel hem de toplumsal dayanıklılığı güçlendirdiğini anlattı. Brezilya'nın Minas Gerais Eyaleti Valisi Mateus Simões de Almeida ise iklim politikalarının yerel yönetimler aracılığıyla somut hizmetlere dönüştürülmesine ilişkin örnekler paylaştı. Eyalette iklim baskısı ve kırılganlık göstergelerinden yararlanarak içme suyu ve sanitasyon yatırımlarını yönlendirdiklerini, artan sıcaklıklara karşı 20 bin dersliğe klima kurulmasını kararlaştırdıklarını ve riskli bölgelerde konut ile belediyelerin uyum projelerini finanse ettiklerini belirtti.

Sigorta Geliştirme Forumu (Insurance Development Forum) Egemen ve İnsani Çözümler Çalışma Grubu Eş Başkanı Claudia Thym, 4 milyon kişinin dayanıklılığını güçlendirmeye yönelik 181 milyonluk parametrik sigorta teminatına dikkat çekerek bu sigorta modelinin afet sonrasında hasar tespitinin tamamlanmasını beklemeden günler veya haftalar içinde ödeme yapılmasını sağlayabildiğini anlattı. Thym, uygulamaların yaygınlaştırılması için kamu-özel sektör ortaklıklarının ve yerel sigorta piyasalarının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. SouthSouthNorth Direktörü Dr. Shehnaaz Moosa ise 2030'a kadar 4 milyar kişinin iklim dayanıklılığını güçlendirmeyi hedefleyen Race to Resilience kampanyasının yeni ev sahibi kuruluşu olduklarını açıklayarak Küresel Güney'deki yerel uygulamaların COP32 sürecine taşınmasını önceliklendireceklerini belirtti.

Lumsden: “Karbon Piyasaları Artık Kural Oluşturma Aşamasından Uygulama Aşamasına Geçtiler” “Paris Anlaşması’nın 6.2’nci maddesi çerçevesinde Uluslararası Kayıt Sistemi’nin ilk versiyonu hayata geçirildi. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası tarafından geliştirilen sistem, kendi ulusal kayıt altyapısı bulunmayan veya bu altyapıya erişemeyen ülkelerin uluslararası transfer edilen emisyon azaltım sonuçlarını (ITMO) kaydetmesine ve takip etmesine olanak sağlayacak. Ülkeler sistem üzerinden emisyon azaltım faaliyetlerini kaydedebilecek, azaltım birimleri oluşturabilecek ve bu birimlerin transfer, edinim, kullanım ve iptal işlemlerini izleyebilecek. Böylece Paris Anlaşması kapsamındaki ülkeler arası gönüllü işbirliğinin ve karbon piyasalarının daha şeffaf ve güvenilir şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

Sistemin kullanıma açılmasıyla birlikte ülkelerin aşamalı olarak kayıt sistemine dahil edilmesi planlanıyor. Bu kapsamda 2027 yılının başında bir çalıştay düzenlenecek. Ardından ülkeler için eğitim ve test süreçleri gerçekleştirilecek. Sistemin ilerleyen versiyonlarında raporlama kapasitesinin geliştirilmesi ve ulusal kayıt sistemleriyle Paris Anlaşması Karbon Kredilendirme Mekanizması arasında birlikte çalışabilirliğin sağlanması öngörülüyor. BM Azaltım Direktörü James Grabert bu girişimin Paris Anlaşması’nın 6.2’nci maddesinin uygulamaya geçirilmesi açısından önemli bir adımı temsil ettiğini ifade ederken EY Ortağı Christophe Lumsden, karbon piyasalarının artık kural oluşturma aşamasından uygulama ve hayata geçirme aşamasına geçtiklerini belirtti.

2035 Yılına Kadar Öncelikli Kıyı Bölgelerinde Zarar Görmüş Alanların En Az Yüzde 20'sinin Restore Edilmesi Hedefleniyor… Denizlerin korunmasına yönelik uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi amaçlayan “Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı” ülkelerin iklim planlarında okyanuslarla ilgili politikalara daha fazla yer vermelerini, sera gazı emisyonlarının azaltılmasını ve kıyı bölgelerinin iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılmasını teşvik ediyor. Denizlerin korunmasına ayrılan finansmanının sınırlı olduğuna dikkat çekilen mutabakatta, uluslararası finans kuruluşlarının ve yatırımcıların deniz ve kıyı projelerine daha fazla kaynak sağlaması çağrısında bulunuluyor.

Mutabakatla bağlantılı olarak hayata geçirilen “Okyanus ve Denizler için Bölgesel ve Uluslararası İşbirliği Girişimi” kapsamında, 2035 yılına kadar öncelikli kıyı bölgelerinde zarar görmüş alanların en az yüzde 20'sinin restore edilmesi hedefleniyor. Girişimle deniz ekosistemlerinin iyileştirilmesi, deniz taşımacılığında temiz enerji kullanımının yaygınlaştırılması, çevreci limanların geliştirilmesi ve deniz taşımacılığı ile turizm sektörlerinde iklim değişikliğine dayanıklı yatırımların artırılması planlanıyor. Ayrıca iklim değişikliğinin etkilerine karşı hassas kıyı yerleşimlerinde erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması ve denizlere ilişkin bilimsel verilerin ülkeler arasında paylaşılması amaçlanıyor.

Gelişmekte Olan Ülkelerin Yıllık Adaptasyon Finansman İhtiyacı 305 Milyar Dolar…UNFCCC’nin düzenlediği “Insights From the UNEP Adaptation Gap Report” başlıklı panelde gelişmekte olan ülkelerin iklim adaptasyonu finansmanında karşılaştıkları zorluklar ele alındı. Söz konusu ülkelerin yıllık adaptasyon finansmanı ihtiyacının 305 milyar dolar olduğu ancak en son veri toplanan yıl olan 2024’de finansmanın 30 milyar dolar civarında seyrettiğine dikkat çekildi. Rapora göre, benzer şekilde, iklim olayları kaynaklı kayıpları için 2026 yılında 119 gelişmekte olan ülke 2,8 milyar dolar talep ederken yapılan yardım 342 milyon dolarda kaldı. Tek sorunun finansman olmadığına vurgu yapılan oturumda adaptasyon sürecini güçlendirmek adına atılabilecek adımlar arasında iklim değişikliği çerçeve kanunlarını hayata geçirmek, sektörler ve hükümetler arası koordinasyonu güçlendirmek ve iklim finansmanını mobilize etmeye ve yönetmeye adalı mekanizmalar oluşturmak yer aldı.  

Mercan Resiflerinin Korunması İçin 30 Milyon Doların Üzerinde Yatırım…Yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan mercan resiflerinin korunması için Küresel Mercan Resifleri Fonu (GFCR) tarafından 22 gelişmekte olan ülkede kullanılmak üzere 30 milyon doların üzerinde yeni yatırım ve bağış taahhüdü açıklandı. BM Çevre Programı (UNEP) verilerine göre, sıcak ve sığ su mercan resifi ekosistemlerinin yüzde 96'sı kritik tehlike altında bulunuyor. Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, denizlerdeki sıcak hava dalgaları, kirlilik, aşırı avlanma ve kıyı yapılaşması resifleri tehdit ederken, küresel sıcaklık artışının 2 dereceye ulaşması halinde mevcut mercan resiflerinin yüzde 1'inden azının sağlıklı kalabileceği uyarısı yapılıyor.

Yeni finansmanla mercan resiflerinin korunması, deniz koruma alanlarının güçlendirilmesi, sürdürülebilir balıkçılığın desteklenmesi ve kıyı toplumlarına alternatif geçim kaynakları oluşturulması hedefleniyor. Bu kapsamda, Meksika, Belize, Guatemala ve Honduras'ın yanı sıra Endonezya, Filipinler, Zanzibar ve Pasifik ülkelerinde koruma ve finansman projeleri yürütülecek. UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, mercan resiflerinin korunması için zamanla yarışıldığını vurgularken, GFCR'nin 2030 hedefleri arasında en az 400 çevre dostu işletmeyi desteklemek, 3 milyon hektarlık mercan resifinin yönetimini iyileştirmek ve 20 milyon insanın iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak bulunuyor.

Yatırım Açığını Kalkınma Sermayesi Kapatabilir…Enerji ve dijital dönüşümlerin birbirlerini nasıl tetikleyip güçlendirebileceklerinin tartışıldığı “Building a Digital and Green Future: TheTwin Transition In Action” başlıklı oturumda sorunun yeşil teknolojik inovasyon ve çözüm noksanlığı değil, ölçeklenememek olduğu vurgulandı. Kolektif iklim eylemlerinin güçlendiğinin ancak Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmamızı sağlayacak noktaya gelmediklerinin altının çizildiği oturumda, dijital yeşil teknolojilerin sadece iklim çözümleri değil aynı zamanda muazzam ekonomik fırsatlar sunduklarına işaret edildi. Katılımcılar yeşil teknolojilerin yüksek riskli, sermaye yoğun ve sabır gerektiren girişimler olduklarından bir yatırım açığıyla karşı karşıya olduğumuzu ve bu açığı kapatmanın en güvenilir yolunun kalkınma sermayesinden faydalanmak olduğunu belirttiler.  

İklim Haftası Organizatörleri Bir İşbirliği Bildirisi Yayımladılar…COP30’da Paris Anlaşması’nın uygulanmasına yönelik kararlılığın güçlendirilmesi ve Küresel İklim Eylem Gündeminin altı tematik ekseninin belirlenmesinin ardından, farklı ülkelerdeki İklim Haftalarının organizatörleri COP31 kapsamında bir işbirliği bildirisi yayımladılar. Bildiride, İklim Haftalarının hükümetleri, iş dünyasını, yatırımcıları, sivil toplumu, yerli halkları ve gençleri bir araya getirerek iklim eylemini hızlandıran bağımsız platformlar olduğu vurgulandı. Bakü, Bangkok, Sydney, New York, Londra, Mumbai, Rio, São Paulo ve UNFCCC İklim Eylem Haftalarından oluşan organizatörler, Paris Anlaşması’nın uygulanmasını hızlandırmak, bölgesel çözümleri küresel iklim süreçleriyle buluşturmak ve COP zirveleri arasındaki dönemde iklim eyleminin sürekliliğini sağlamak amacıyla birlikte çalışma kararı aldı.

İşbirliği kapsamında enerji, sanayi ve ulaşımın dönüşümü, ormanların, okyanusların ve biyolojik çeşitliliğin korunması, tarım ve gıda sistemlerinin dönüştürülmesi, şehirler, altyapı ve su alanlarında dayanıklılığın artırılması, insani ve sosyal kalkınmanın desteklenmesi ile finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme gibi alanlarda ortak hareket edilmesi hedefleniyor.

Organizatörler ayrıca en iyi uygulamaları ve deneyimleri paylaşmayı, somut iklim eylemlerini görünür kılmayı, ilerlemeyi kamuoyuyla paylaşmayı ve özellikle Küresel Güney ülkelerinden daha fazla İklim Haftasını sürece dahil etmeyi taahhüt ettiler. Bu işbirliğinin COP32 ve ikinci Küresel Durum Değerlendirmesine kadar iklim eylemindeki ivmenin korunmasına katkı sağlaması amaçlanıyor. 

İklim İletişiminde Yeni Yaklaşım: Farkındalıktan Davranış Değişikliğine Geçiş Vurgusu…“İklim, Medya ve Toplum: İklim Eylemini Hızlandıran Yeni İletişim Modelleri” başlıklı panelde, iklim krizine ilişkin bilgi ve farkındalığın toplumsal davranış değişikliğine nasıl dönüştürülebileceği, dijital medyanın iklim algısı üzerindeki etkileri ve iletişim kampanyalarının başarısının nasıl ölçülmesi gerektiği ele alındı. Kastamonu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, iklim krizinin yalnızca çevresel değil, toplumsal eşitsizlikleri derinleştiren sosyolojik bir mesele olduğunu belirterek geleneksel iklim iletişiminde kullanılan felaket odaklı anlatıların bireyleri harekete geçirmek yerine çaresizlik duygusunu güçlendirebildiğine dikkat çekti. Marmara Denizi'ndeki müsilaj, Konya Ovası'ndaki obruklar ve Türkiye'deki orman yangınlarını örnek gösteren Kamer, iklim krizinin uzak coğrafyalarda veya gelecekte yaşanacak bir sorun olarak değil, gündelik hayatı doğrudan etkileyen güncel bir gerçeklik olarak anlatılması gerektiğini vurguladı. Sosyal medya algoritmalarının oluşturduğu yankı odaları ve kutuplaşma risklerine de değinen Kamer, çevrim içi farkındalığın kalıcı toplumsal katılıma dönüşebilmesi için eleştirel iklim okuryazarlığının güçlendirilmesini ve bireyleri pasif izleyiciler yerine çözümün parçası hâline getiren iletişim modellerinin benimsenmesini önerdi.

Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazife Burcu Takıl ise çocuklara yönelik iklim iletişiminde korku ve kayıp anlatıları yerine doğayla duygusal bağ kurmayı sağlayan eğitim ve hikâye anlatıcılığı yöntemlerinin önemine dikkat çekti. Çocukların doğayı yalnızca ekranlarda karşılaştıkları felaket görüntüleri üzerinden tanımalarının yeterli olmadığını belirten Takıl, okul bahçelerinde bitki yetiştirme, doğayı gözlemleme ve hikâyeler aracılığıyla çevre bilinci geliştirme gibi deneyimlerin eğitim programlarına daha fazla dâhil edilmesi gerektiğini ifade etti.

Maltepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Tayfun, iklim iletişiminde veri yoksunluğu, yanıltıcı bilgi ve algoritmaların belirli konuları görünmez kılmasının belirsizliği artırdığına dikkat çekti. Veri eksikliğinin risk bulunmadığı anlamına gelmediğini vurgulayan Tayfun, etkili stratejik iletişimin temel koşulunun kurumların açıklamalarıyla sahadaki uygulamalarının tutarlı olması olduğunu belirtti. Kurumsal itibar ve kamuoyu güveninin korunması için hız yerine doğruluğa, tek yönlü mesajlar yerine şeffaflık ve hesap verebilirliğe öncelik verilmesi gerektiğini ifade etti.

EJB Creative CEO'su Emre Can Baysal ise Türkiye'de yürütülen “Gıdanı Koru” ve “Geleceğe Nefes” kampanyalarından örneklerle iklim iletişiminin somut sonuçlarını değerlendirdi. Baysal'ın aktardığı kampanya verilerine göre, Gıdanı Koru kapsamında 790 bin kişi gıda israfını önlemeye yönelik taahhütte bulunurken porsiyon kaynaklı gıda israfı yüzde 22'den yüzde 13'e geriledi, artan yemekleri saklama oranı yüzde 45'ten yüzde 55'e, kompost yapma oranı ise yüzde 3'ten yüzde 6'ya yükseldi. Geleceğe Nefes kampanyasında ise farklı yaş gruplarından milyonlarca kişinin ağaç dikme çalışmalarına katıldığını belirten Baysal, iletişim faaliyetlerinin başarısının yalnızca erişim, görüntülenme veya verilen taahhütlerle değil, insanların günlük yaşamlarında yarattığı ölçülebilir değişimle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

GarantiBBVA@COP31

Garanti BBVA'dan Kadın Girişimcilere Beş Yılda 6 Milyar Avroyu Aşan Finansman…Garanti BBVA, son beş yılda kadın girişimcilere sağladığı finansmanın 6 milyar avroyu aştığını açıkladı. “Farkları Aşmak: Liderlikten İstihdama İş Dünyasında Kadınların Finansmanı” başlıklı oturumda, kadın girişimcilerin yalnızca krediye erişmesinin değil, işletmelerini büyütebilmeleri için eğitim, iş bağlantıları ve yeni pazarlara ulaşmalarının da desteklenmesi gerektiği ele alındı. BM Kadın Biriminden (UN Women) Venge Nyirongo'nun moderatörlüğündeki tartışma, kadın girişimciliğinin ekonomik büyüme ve iklim dönüşümü açısından sunduğu fırsatlara odaklandı.

Garanti BBVA Girişimci Bankacılığı Yöneticisi Selin Öz, bankanın 20 yıldır sürdürdüğü kadın girişimciliği programıyla 30 ilde 6 bin kadına eğitim desteği sağladığını belirtti. KAGİDER ve Ekonomist dergisi işbirliğiyle düzenlenen Türkiye'nin Kadın Girişimcisi Yarışması'na bugüne kadar 50 binden fazla başvuru yapıldığını aktaran Öz, bu yıl teknoloji kategorisinde ödül alan, su yönetimi çözümleri geliştiren Blueit'i örnek gösterdi. Öz ayrıca 2018'de IFC iş birliğiyle gerçekleştirilen 75 milyon dolarlık toplumsal cinsiyet eşitliği tahvil ihracına ve kadın işletmelerine yönelik uluslararası finansman anlaşmalarına değindi.

Finansmanın önündeki engellerin yalnızca kredi koşullarıyla sınırlı olmadığını belirten KAGİDER Genel Sekreter Yardımcısı Hale Altan, kadın girişimcilerin teknik uzmanlığa, müşterilere ve kurumsal tedarik zincirlerine erişimde de güçlük yaşadığını söyledi. KAGİDER'inGaranti BBVA ile yürüttüğü işbirliklerinin kadınların yeni pazarlara ulaşmasını kolaylaştırdığını anlatan Altan, kadınların girişimcilik potansiyelinin yeterince değerlendirilmemesinin istihdam ve inovasyon açısından da kayıp yarattığını vurguladı.

Avrupa Yatırım Bankasından (EIB) Carmen Vera, Avrupa'da kadınların yönettiği işletmelerin faaliyetlerinin yüzde 30'unu aile ve arkadaş çevresinden sağlanan finansmanla karşıladığını, erkeklerin yönettiği işletmelerde bu oranın yüzde 15 olduğunu aktardı. Bankanın 42 ticari bankayla yürüttüğü Gender Finance Lab programına değinen Vera, kadın girişimciliğinin bankalar açısından ayrı bir sosyal sorumluluk faaliyeti olarak değil, temel iş stratejisinin parçası olarak görülmesi gerektiğini söyledi. Kadınların finansmana erişimini güçlendiren politikaların aynı zamanda çevresel performansı, istihdamı ve şirketlerin rekabet gücünü destekleyebileceğini ifade etti.

Türkiye'nin Mavi Ekonomi Yatırımlarında Uzun Vadeli Finansman ve Ortak Altyapı İhtiyacı Öne Çıkıyor…Türkiye'nin denizcilik ve su ürünleri sektörlerinde sürdürülebilir yatırımları hızlandırması, yalnızca finansmana erişime değil, bu yatırımların sektörlerin ihtiyaçlarına uygun biçimde yapılandırılmasına da bağlı. Garanti BBVA Sürdürülebilirlik Ekibi Yöneticisi Emir Kozikoğlu'nun moderatörlüğünde düzenlenen “Türkiye'nin Mavi Ekonomisinin Finansmanı: Mavi Tahviller İçin Finanse Edilebilir Projeler Geliştirmek” başlıklı oturumda, deniz taşımacılığından balık yetiştiriciliğine uzanan farklı alanların yatırım ihtiyaçları ve mavi finansmanın yaygınlaşmasının önündeki engeller ele alındı.

Denizcilikte bu engellerin başında, şirketlerin yatırımlarıyla liman ve yakıt altyapısının aynı hızda gelişmemesi geliyor. Arkas Denizcilik Grubu Sürdürülebilirlik Direktörü Serra Tükel, 2028'e kadar filolarına katılacak 14 yeni geminin limandan elektrik alabilecek donanıma sahip olacağını, ancak hangi limanların bu hizmeti sunacağının henüz belirsiz olduğunu anlattı. Gelecekte kullanılacak alternatif yakıtların yaygınlığına ilişkin belirsizlik nedeniyle yeni gemilerin geleneksel yakıtlarla çalışacak şekilde sipariş edildiğini belirten Tükel, mevcut gemilerde yapılan pervane değişimiyle emisyonları yüzde 8 azalttıklarını söyledi.

Su ürünleri yetiştiriciliğinde ise finansman ihtiyacı, canlı üretimin uzun döngüsü ve çevresel risklerle şekilleniyor. Kılıç Deniz Ürünleri'nden Ersin Kılıç Kızıltan, temiz su, sürdürülebilir yem kaynakları ve balık sağlığını izleyen teknolojilerin üretimin devamlılığı açısından kritik olduğunu söyledi. Balıkların pazara ulaşmasının türe göre en az 12 veya 24 ay sürdüğüne dikkat çeken Kızıltan, kısa vadeli ve ağırlıklı olarak teminata dayalı kredilerin sektörün yatırım ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını belirtti.

Mavi finansman için somut yatırım alanları arasında suyun yeniden kullanımı, atık su arıtımı, üretim yan ürünlerinin değerlendirilmesi ve izlenebilirlik teknolojileri de bulunuyor. Politek Su Ürünleri Genel Müdürü Tayfun Denizer, şirketin balık işleme süreçlerinden çıkan yan ürünleri organik gübre gibi katma değerli ürünlere dönüştürmeye yönelik çalışmalarını anlattı. Denizer, uluslararası yatırımcıların finansmanın nereye yönlendirileceğini ve çevresel sonuçların nasıl ölçüleceğini görmek istediğini belirterek bu tür yatırımların ekonomik ve çevresel getirilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Tartışmanın finansman boyutunda, büyük ölçekli yatırımlara sunulan desteklerin proje maliyetleri karşısında sınırlı kalması da gündeme geldi. Tükel, denizcilikte bazı teşviklerin ağır yatırım koşulları nedeniyle yeterince kullanılamadığını belirtti. Garanti BBVA'nın 2018–2029 dönemini kapsayan 3,5 trilyon TL'lik sürdürülebilir finansman hedefine değinen Kozikoğlu ise mavi finansmanın bu hedef içindeki payının artırılmasını amaçladıklarını söyledi. Kozikoğlu, Türkiye'de yeşil taksonominin gelişmesinin ve sürdürülebilir yatırımların daha açık biçimde sınıflandırılmasının finansmana erişimi kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Dünyada 3,4 Milyar Kişi Yeterli Konut Koşullarından Yoksun: Çözüm Kamu ve Özel Sektör İşbirliğinde…Dünya genelinde 3,4 milyar kişi yeterli konut koşullarına erişemezken, bunların 1,1 milyarı plansız ve yetersiz altyapıya sahip yerleşimlerde yaşıyor. BM-Habitat'ın2026 Dünya Kentleri Raporu'nda yer alan bu veriler, konut krizinin büyüklüğünü ortaya koyuyor. BBVA Research'ten Rafael Doménech Vilariño'nun moderatörlüğünde düzenlenen “Kamu ve Özel Sektör İşbirlikleriyle Erişilebilir ve Sürdürülebilir Konutların Yaygınlaştırılması” başlıklı oturumda, konutların yalnızca inşaat maliyetiyle değil, kullanım ömrü boyunca yarattıkları ekonomik ve çevresel etkilerle değerlendirilmesi gerektiği ele alındı.

İspanya Yeşil Bina Konseyinden (GBCE) Bruno Sauer, sürdürülebilirlik uygulamalarının standart bir konut projesinin inşaat maliyetini yaklaşık yüzde 1 ila 1,5 artırabildiğini belirtti. Bu ek maliyetin yalnızca alıcıya yüklenmesi yerine bankalar, yatırımcılar, geliştiriciler ve kullanıcılar arasında paylaşılmasını öneren Sauer, uzun vadeli kiralama modellerinin de sürdürülebilir konut yatırımlarını teşvik edebileceğini söyledi. Altensis Yönetici Ortağı Dr. Emre Ilıcalı ise Türkiye'deki kamu ve özel sektör işbirliği uygulamalarına değinerek enerji verimliliği, deprem güvenliği ve iklim dayanıklılığının proje değerlendirmelerine başlangıçtan itibaren dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.

Finansman modellerinin de bu yaklaşımı desteklemesi gerekiyor. BBVA'dan Nekane MartínezPérez, bankanın Peru'da Uluslararası Finans Kurumu (IFC) işbirliğiyle hem konut alıcılarına yeşil mortgage hem de geliştiricilere uygun koşullu finansman sağladığı uygulamaları anlattı. Habitat for Humanity temsilcisi Natalie Rothwell ise düşük gelirli hanelerin ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştirilmesinin önemine dikkat çekerek Kenya'da aşırı sıcaklara karşı daha serin konutlar tasarlamak ve sıtma riskini azaltmak amacıyla yürütülen ortak çalışmaları örnek gösterdi.

BM-Habitat temsilcisi Bernhard Barth, 2050'ye kadar ihtiyaç duyulacak binaların yaklaşık yüzde 60'ının henüz inşa edilmediğini hatırlatarak kentleşmenin geleceğini belirleyecek kararların bugünden alınması gerektiğini söyledi. Kamu arazilerinin sosyal konut üretiminde kullanılması, özel sektörün yatırım kapasitesinden yararlanılması ve düşük gelirli hanelerin kent yaşamından dışlanmaması oturumda öne çıkan çözüm alanları oldu.

Doğa Temelli Karbon Projelerinde Finansmanın Önündeki Engel: Belirsiz Talep ve Yatırım Riski… Ormanların korunması, ekosistemlerin onarılması ve biyolojik çeşitliliğin desteklenmesi gibi doğa temelli projeler, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli fırsatlar sunmasına rağmen finansman bulmakta zorlanıyor. Yatırımcılar gelecekteki gelirlerden emin olmak isterken karbon kredisi alıcıları, projelerin tamamlanmasını ve kredilerin doğrulanmasını bekliyor. BBVA'danPaola del Río'nun moderatörlüğündeki “Yüksek Güvenilirlikli Doğa Temelli Çözümlerin Yaygınlaştırılması” başlıklı oturumda, bu finansman açığının nasıl kapatılabileceği tartışıldı.

Mercuria Latin Amerika Çevresel Ürünler Başkanı Andrés Huby, doğa temelli projelerde yatırım riskinin yanı sıra gönüllü karbon piyasalarındaki talep belirsizliğinin de önemli bir engel olduğunu anlattı. Şirketin doğa temelli projelere yatırım yapmak amacıyla oluşturduğu Sylvaniayapılanmasına değinen Huby, karbon kredilerinin yanı sıra biyolojik çeşitlilik ve su kaynaklarının korunması gibi ekosistem hizmetlerinden de gelir yaratabilecek modeller geliştirdiklerini söyledi. Uzun vadeli karbon kredisi alım anlaşmalarının yatırımcıların riskini azaltabileceğini, ancak tek başına her projenin finansal açıdan uygulanabilir olmasını garanti etmediğini belirtti.

Güvenilirlik konusu ise yalnızca sertifika alınmasıyla sınırlı değil. ERM Ortağı İrem Yerdelen, sertifikasyonun önemli olduğunu, ancak artık daha bilinçli alıcıların bunu sürecin tamamı değil, başlangıç noktası olarak gördüklerini söyledi. Bir projenin gerçek çevresel katkısının, yönetişim yapısının, iklim risklerinin ve ekonomik uygulanabilirliğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Yerdelen, dikilen ağaç veya iyileştirilen alan miktarının tek başına biyolojik çeşitlilikteki kazanımı göstermediğine dikkat çekti.

Projelerin piyasaya çıkış süresini kısaltmak da finansmana erişim açısından önem taşıyor. Climate Action Reserve Başkanı Robin Rix, kurumun doğa temelli projelerde belgelerin sunulmasından karbon kredilerinin düzenlenmesine kadar geçen işlem süresini yaklaşık 43 gün sürdüğünü söyledi. Rix, standartlaştırılmış değerlendirme yöntemlerinin maliyetleri azaltabileceğini, ancak bunun ilave emisyon azaltımı, karbonun kalıcı olarak depolanması ve yerel toplulukların haklarının korunması gibi güvenilirlik koşullarından ödün verilmeden yapılması gerektiğini belirtti. Conservation International İklim Politikası Danışmanı ClaudioAlbert Schneider ise Peru'daki uygulamalardan hareketle açık karbon hakları, öngörülebilir düzenlemeler ve kamu ile özel sektör kaynaklarını birleştiren finansman modellerinin yatırım risklerini azaltabileceğini ifade etti.

Tekstilde Yeni Rekabet Dönemi: Sürdürülebilir Üretimin Maliyeti Kimde Kalacak?…Avrupalı markaların tekstil üreticilerinden daha az su ve kimyasal kullanımı, yenilenebilir enerji ve izlenebilir hammadde talebi artarken, bu yatırımların maliyeti her zaman ürün fiyatlarına yansımıyor. Garanti BBVA Global Piyasalar ve Finansal Çözümler Ticari Satış Müdürü Deniz Yaşar Tarman'ın moderatörlüğündeki “Rekabette Yeni Dönem: Sürdürülebilirlik, İnovasyon ve Dayanıklılık” başlıklı oturumda, tekstil sektörünün değişen rekabet koşulları ve sürdürülebilir yatırımların ekonomik karşılığı tartışıldı.

Kıvanç Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kıvanç, 129 uluslararası markaya kumaş tedarik ettiklerini belirterek sürdürülebilirlik taleplerinin artmasına rağmen fiyatlandırmada bir avantaj elde edemediklerini anlattı. Kıvanç, şirketin yenilenebilir enerji yatırımları sayesinde tekstil tesislerinde tüketilen elektriğin yaklaşık 2,5 katı kadar yenilenebilir elektrik üretebildiğini söyledi. Geri dönüştürülmüş kâğıttan ambalaj üretimi ve üretim atıklarının enerjiye dönüştürülmesi de grubun döngüsel ekonomi uygulamaları arasında yer alıyor.

Kimteks Tekstil Mali, İdari İşler ve Sürdürülebilirlik Genel Müdürü Ayça Çelik ise sürdürülebilirliğin artık ürün tasarımının başlangıç aşamasında ele alındığını belirtti. Avrupa pazarında geri dönüştürülebilirlik, hammadde izlenebilirliği ve çevresel performansın rekabet koşullarını değiştirdiğini anlatan Çelik, üniversite işbirliğiyle geliştirdikleri plazma teknolojisi uygulamasının henüz ticari başarıya ulaşmadığını ancak önemli bir öğrenme deneyimi sunduğunu ifade etti. Yenilikçi teknolojilerin yaygınlaşması için sanayi, üniversiteler, makine üreticileri ve finans kuruluşlarının riski paylaşması gerektiğini vurguladı.